FMTKP: Një histori suksesi e transformimit, rritjes dhe partneritetit

Miljan Zharkoviq

Drejtor i Përgjithshëm i FMTKP

FMTKP: NJË HISTORI E SUKSESSHME E TRANSFORMIMIT, RRITJES DHE PARTNERITETIT

Si drejtor i ri i përgjithshëm i FMTKP, po merrni përsipër një kompani që ka pas vetes një dekadë jashtëzakonisht të suksesshme. Cilat janë ndryshimet më të mëdha që e formësuan kompaninë në këtë periudhë dhe si e vendosin ato bazën për fazën e radhës të zhvillimit?

M. Zharkoviq: Kur vini në krye të një kompanie që për më shumë se dhjetë vjet po ndërton me sukses një prani të fortë në treg, kjo është nder i madh, por edhe detyrim që të tregoni energji të re, drejtim të qartë dhe përkushtim personal. Për mua, ky rol ka edhe një dimension të veçantë personal, sepse FMTKP nuk është një histori që e kam njohur nga jashtë. Në një pjesë të asaj dekade isha pjesë e kompanisë, megjithëse në një pozicion tjetër, dhe pata mundësinë të marr pjesë nga afër në ndryshimet, sfidat dhe hapat e rëndësishëm që e formësuan transformimin e saj. Pikërisht për këtë, rikthimi në FMTKP për mua nuk është vetëm një sfidë e re profesionale, por edhe ndjenja e vazhdimit të një historie në të cilën kam investuar një pjesë të përvojës dhe energjisë sime dhe në potencialin e së cilës besoj sinqerisht.

Sot jam veçanërisht i gëzuar që po kthehem në një rol të ri, me mundësinë ta vazhdoj rritjen e një ekipi që ka provuar tashmë se di të krijojë rezultate dhe të ndryshojë kur është më e nevojshme. Gjatë karrierës kam mësuar se ndryshimet më të forta nuk ndodhin përmes një vendimi të vetëm, por përmes besimit te njerëzit, disiplinës dhe gatishmërisë së përditshme për të mësuar dhe për të ecur një hap më tej.

Duke parë prapa, jam krenar për atë që FMTKP arriti. Partneriteti strategjik ndërmjet Philip Morris International dhe Kombinatit të Duhanit Prilep tregoi se një vizion i qartë, dituria dhe përkushtimi afatgjatë mund të krijojnë një model që sjell vlerë për kompaninë, për partnerët dhe për komunitetin më të gjerë. Sot FMTKP nuk është vetëm një kompani që prodhon dhe shet produkte tradicionale të duhanit, por pjesë e një transformimi global në të cilin shkenca, teknologjia dhe inovacionet kanë një qëllim gjithnjë e më të madh. Në fazën e radhës do të vazhdojmë nga ato themele, me fokus edhe më të madh te inovacionet, teknologjitë e reja dhe qëndrueshmëria, por edhe me të njëjtën energji që na solli deri këtu: marrëdhënie partneriteti, vizion i përbashkët dhe guxim për t'u ndryshuar në përputhje me rrjedhat globale.

"Partneriteti ndërmjet Philip Morris dhe Kombinatit të Duhanit Prilep e vendosi FMTKP në një zinxhir prodhimi më të gjerë, modern — me standarde më të larta, procese të modernizuara, dituri të reja dhe kapacitet prodhues që sot ka rëndësi rajonale dhe ndërkombëtare"

Partneriteti strategjik ndërmjet Philip Morris dhe Kombinatit të Duhanit Prilep shpesh përmendet si shembull i një transformimi të suksesshëm. Cili është rezultati për të cilin ndiheni më krenar dhe pse?

M. Zharkoviq: Jam më krenar që ky partneritet e shndërroi sfidën në stabilitet dhe stabilitetin në hapësirë për rritje. Kombinati i Duhanit Prilep hyri në partneritet në një periudhë vështirësish serioze financiare, ndërsa sot flasim për një kompani të vendosur mbi një bazë të shëndetshme, me rezultate pozitive dhe perspektivë të qartë.

Ky ndryshim nuk ndodhi brenda natës. Ai është rezultat i shumë pune, durimi dhe besimi se me qasjen e duhur mund të ndryshohet një histori e tërë. Mua personalisht më motivon më së shumti pikërisht ajo pjesë — kur shihni se ekipi nuk ka frikë nga ndryshimi, se njerëzit pranojnë standarde të reja dhe se çdo hap përpara ka ndikim real mbi kompaninë dhe komunitetin.

Përmes përmirësimit të proceseve të prokurimit, modernizimit të prodhimit, menaxhimit më efikas të kostove dhe futjes së inovacioneve, vlerësoj se Kombinati i Duhanit Prilep e ruan me sukses traditën e prodhimit maqedonas të duhanit, dhe atë në mënyrë moderne e të qëndrueshme, duke e vendosur industrinë në një drejtim më konkurrues dhe afatgjatë të qëndrueshëm.

Si e ndryshuan pozicionin e një fabrike nga Prilepi zhvillimi i prodhimit, përfshirja në rrjedhat ndërkombëtare të prodhimit dhe rritja e aktiviteteve eksportuese, dhe çfarë rezultatesh të matshme solli kjo për FMTKP, për Kombinatin e Duhanit Prilep dhe për ekonominë maqedonase?

M. Zharkoviq: Ky është një nga konfirmimet më të forta se kur tradita lokale bashkohet me dijen ndërkombëtare, vizionin e qartë dhe realizimin e disiplinuar, prodhimi lokal cilësor mund të jetë shumë më i madh se kornizat e një kompanie të vetme. Partneriteti ndërmjet Philip Morris dhe Kombinatit të Duhanit Prilep e vendosi FMTKP në një zinxhir prodhimi më të gjerë, modern — me standarde më të larta, procese të modernizuara, dituri të reja dhe kapacitet prodhues që sot ka rëndësi rajonale dhe ndërkombëtare.

Për mua, më e rëndësishmja është që kjo nuk është vetëm histori për shifra, por histori për transformimin e potencialit lokal në vlerë konkurruese. Kur ajo që krijohet në shtëpi mund t'u përgjigjet kërkesave të tregjeve të huaja, kjo dërgon një mesazh të fortë se rritja nuk është e rastësishme, por rezultat i diturisë, njerëzve, kapacitetit, disiplinës dhe përkushtimit afatgjatë.

Ndikimi dhe rritja shihen edhe përmes zhvillimit të prodhimit dhe eksportit: komponenti eksportues, i cili filloi në vitin 2023, deri në fund të vitit 2025 u rrit disa herë, çka konfirmon aftësinë e prodhimit lokal t'u përgjigjet kërkesave të tregjeve ndërkombëtare.

Por thelbi është edhe më i madh: zinxhir i qëndrueshëm prodhimi, mbështetje e drejtpërdrejtë për mbi 700 vende pune, investime të vazhdueshme, zhvillim i komunitetit lokal, nxitje e eksportit dhe kontribut i rëndësishëm te të ardhurat publike. Prandaj kontributin ndaj ekonomisë maqedonase nuk e shoh vetëm si rezultat financiar, por si krijim të vlerës afatgjatë — për kompaninë, për njerëzit, për Prilepin dhe për Maqedoninë.

Cili ishte vendimi më i guximshëm i marrë nga Philip Morris Kombinati i Duhanit Prilep dhe si e ndryshoi ai rrjedhën e zhvillimit të kompanisë?

M. Zharkoviq: Lansimi i IQOS në tregun maqedonas ishte një nga vendimet më të guximshme dhe më të rëndësishme në zhvillimin e FMTKP. Thelbi i këtij vendimi nuk ishte vetëm prezantimi i një produkti të ri, por ofrimi i një alternative më pak të dëmshme për duhanpirësit e rritur që përndryshe do të vazhdonin të pinin duhan.

Për mua, ky ishte një hap i rëndësishëm që hapi një mënyrë të re të menduari: nga qasja klasike ndaj kategorisë, drejt një qasjeje të bazuar në shkencë, prova, teknologji dhe përgjegjësi. Prezantimi i produkteve të reja dhe komunikimi i përgjegjshëm në një periudhë kur tregu ende po mëson, ndërsa zakonet ndryshojnë me vështirësi, na treguan se nevojiten durim, konsekuencë, informim dhe besim i fortë në drejtimin ku po shkojmë.

Prandaj, që nga fillimi nuk u fokusuam vetëm te shitja, por i dhamë përparësi edukimit dhe informimit të konsumatorëve të rritur. Detyra jonë është që ata të kenë qasje në informacion të saktë, të qartë dhe të bazuar në shkencë për alternativat pa tym, përparësitë dhe rreziqet e tyre, për të marrë në mënyrë të pavarur një vendim të informuar.

Në këtë drejtim vazhduam edhe me prezantimin e produktit të ri pa tym, qeset e nikotinës ZYN, të cilat u bënë të disponueshme në tregun vendas nga viti i kaluar. Kjo qasje pasqyron vizionin global të Philip Morris dhe përkushtimin tonë që, përmes produkteve alternative, informacionit të bazuar në shkencë dhe komunikimit të përgjegjshëm, të kontribuojmë në uljen reale të shkallës së pirjes së duhanit dhe në një të ardhme pa tym që mbështetet në shkencën.

Vitet e fundit shohim interes gjithnjë e më të madh për produktet pa tym, ndërsa "Philip Morris" është ndër kompanitë që investojnë më së shumti në shkencë, kërkime, teknologji dhe zhvillimin e kategorive të reja të produkteve. Si pasqyrohet kjo strategji dhe transformim global drejt kategorive të reja në tregun maqedonas?

"Produktet pa tym zhvillohen dhe vlerësohen përmes një qasjeje shkencore — nga analiza e aerosolit dhe testimet toksikologjike, deri te studimet klinike dhe ndjekja e sjelljes së konsumatorëve"

M. Zharkoviq: Ky transformim nuk është vetëm komercial, por mbi të gjitha shkencor dhe teknologjik. Produktet pa tym zhvillohen dhe vlerësohen përmes një qasjeje shkencore — nga analiza e aerosolit dhe testimet toksikologjike, deri te studimet klinike dhe ndjekja e sjelljes së konsumatorëve.

Në tregun vendas kjo do të thotë se vazhdojmë të investojmë në informimin e duhanpirësve të rritur për alternativat e disponueshme, përparësitë, kufizimet dhe rreziqet e tyre. Qëllimi ynë nuk është që këto produkte të arrijnë te një publik sa më i gjerë, por te publiku i duhur: duhanpirësit e rritur që kërkojnë një alternativë më të mirë se vazhdimi me cigare.

Në të njëjtën kohë, pozicioni ynë ndaj të miturve është plotësisht i qartë: nuk lejojmë dhe nuk pranojmë shitjen e këtyre produkteve te personat e mitur. Mbi këtë parim qëndrojmë pa kompromis — përmes rregullave të rrepta, kontrolleve, trajnimeve dhe komunikimit të përgjegjshëm në kanalet e shitjes, por edhe përmes zhvillimit të fushatave për ngritjen e vetëdijes dhe informimit të të rinjve. Besoj se vetëm kështu ky transformim ka vlerë të vërtetë: kur shkenca, inovacioni dhe përgjegjësia punojnë së bashku, në interes të duhanpirësve të rritur dhe të shoqërisë më të gjerë.

Në publik shpesh ekziston dilema lidhur me rregulloret ligjore që duhet të ulin shkallën e pirjes së duhanit. A qëndron përgjigjja te ndalimet e rrepta, gjobat dhe kufizimet apo te mundësimi i alternativave më të mira për duhanpirësit?

M. Zharkoviq: Mendoj se përgjigjja nuk mund të reduktohet as vetëm te njëra, as vetëm te tjetra. Përvoja tregon se qasja më efikase është një kombinim masash me të njëjtin qëllim: ulja e përdorimit të cigareve dhe mbrojtja e shëndetit publik.

Shembujt nga BE-ja tregojnë se çmimet e larta, gjobat dhe kufizimet mund të jenë pjesë e rëndësishme e politikës, por vetvetiu nuk janë të mjaftueshme për një ulje të ndjeshme të shkallës së pirjes së duhanit në vende të ndryshme. Përkundrazi, ato mund të krijojnë edhe efekte të padëshiruara, si rritja e tregut ilegal dhe humbja e të ardhurave publike.

Nga ana tjetër, për produktet alternative të nikotinës duhet folur në bazë të fakteve shkencore dhe jo të perceptimeve. Nëse një duhanpirës i rritur që përndryshe do të vazhdonte të pinte duhan kalon plotësisht te një produkt pa djegie, të dhënat shkencore tregojnë ekspozim të ulur ndjeshëm ndaj një numri substancash të dëmshme krahasuar me vazhdimin e pirjes së cigareve.

Kjo nuk do të thotë se produktet janë pa rrezik, as se janë të destinuara për jo-duhanpirësit apo të miturit. Përkundrazi, pikërisht për këtë rregullimi duhet të jetë i rreptë aty ku rreziku është më i madh — në mbrojtjen e të miturve dhe kontrollin e shitjes, por edhe mjaft i informuar që t'u mundësojë duhanpirësve të rritur qasje në informacion të saktë.

Politika e suksesshme për mbrojtjen e shëndetit publik është ajo që në fakt e ul shkallën e pirjes së duhanit përmes një kombinimi të parandalimit, kontrollit, luftës kundër tregtisë ilegale, rregullimit të përgjegjshëm dhe qasjes në informacion të bazuar në shkencë.

Sot kompanitë e suksesshme nuk maten vetëm sipas rezultateve financiare, por edhe sipas kontributit të tyre ndaj shoqërisë. Çfarë kompanie dëshironi të jetë FMTKP për punonjësit, partnerët dhe komunitetin?

"Personalisht besoj se energjia më e fortë në një kompani vjen nga njerëzit që ndiejnë se puna e tyre është e vërejtur, se kanë hapësirë për t'u rritur dhe se janë pjesë e diçkaje më të madhe"

M. Zharkoviq: Kompani e suksesshme është ajo në të cilën rezultatet shkojnë së bashku me përgjegjësinë ndaj njerëzve dhe mjedisit në të cilin punon. Personalisht besoj se energjia më e fortë në një kompani vjen nga njerëzit që ndiejnë se puna e tyre është e vërejtur, se kanë hapësirë për t'u rritur dhe se janë pjesë e diçkaje më të madhe.

Prandaj për mua është e rëndësishme që FMTKP të jetë një mjedis në të cilin punonjësit identifikohen me kompaninë, zhvillohen, kanë zë dhe ndiejnë se kontributi i tyre vërtet ka rëndësi. Nga përvoja ime profesionale shumë herë kam parë se besimi, mentorimi dhe komunikimi i hapur mund të jenë vendimtarë për rritjen e dikujt.

Të njëjtat vlera i ndërtojmë në kompani edhe me partnerët tanë — besim, respektim i detyrimeve të marra dhe marrëdhënie që nuk bazohen në interes afatshkurtër.

Përgjegjësia jonë shkon edhe përtej botës së biznesit. Përmes donacioneve, projekteve dhe nismave fokusohemi te ajo që lëmë pas dhe te e ardhmja që duam ta ndërtojmë për komunitetin. Nëse vendimet e sotme krijojnë një mjedis më stabil, më të qëndrueshëm dhe më të mirë për njerëzit, atëherë e dimë se po ecim në drejtimin e duhur.

Si drejtor i përgjithshëm i FMTKP, cili është vizioni juaj personal për kompaninë në vitet e ardhshme dhe çfarë trashëgimie do të dëshironit të lini pas?

M. Zharkoviq: FMTKP e shoh si një kompani lokale të fortë, moderne dhe konkurruese që i bashkon me sukses ambiciet globale me përgjegjësinë lokale. Një kompani thellësisht e lidhur me rrënjët e saj, me njerëzit dhe me komunitetin në të cilin vepron, e cila krijon vlerë jo vetëm përmes rezultateve të biznesit, por edhe përmes kontributit të saj ndaj zhvillimit ekonomik dhe shoqëror të Maqedonisë.

Për mua, ky është thelbi i vizionit për FMTKP — të jetë pjesë e transformimit global të Philip Morris, e njëkohësisht të mbetet e rrënjosur fort në Maqedoni, duke ndërtuar një të ardhme të qëndrueshme për të gjitha palët e saj të interesuara.

Si njeri thellësisht i lidhur me këtë vend, besoj sinqerisht se suksesi i kompanisë është ngushtë i lidhur me suksesin e komunitetit në të cilin punojmë. Prandaj jam i përkushtuar ndaj rritjes së saj, forcimit të pozitës së saj dhe krijimit të një trajektoreje në të cilën një kompani lokale do të përbëjë shembull stabiliteti, integriteti, ndikimi pozitiv dhe progresi të vazhdueshëm ekonomik.

Dua që FMTKP të njihet si lëvizëse e zhvillimit dhe si provë se edhe nga Maqedonia mund të krijohen histori suksesi me rëndësi rajonale dhe globale, duke frymëzuar brezat e ardhshëm që të besojnë në mundësitë dhe potencialin e vet.

Mundësitë më të mëdha për zhvillimin e ardhshëm i shoh te inovacionet, digjitalizimi, modernizimi teknologjik dhe përmirësimi i vazhdueshëm i dijeve dhe aftësive të njerëzve tanë. Bota po ndryshon me shpejtësi të pashembullt, dhe të suksesshme do të jenë ato kompani që kanë vizion, guxim dhe aftësi të transformohen së bashku me të.

Forca e FMTKP qëndron pikërisht në atë ekuilibër — të jetë moderne dhe e hapur ndaj rrjedhave globale dhe të ardhmes së industrisë, e njëkohësisht të mbetet pranë njerëzve të vet, traditës së vet dhe rolit të vet në zhvillimin e Maqedonisë.

"Bota po ndryshon me shpejtësi të pashembullt, dhe të suksesshme do të jenë ato kompani që kanë vizion, guxim dhe aftësi të transformohen së bashku me të"

Bisedoi: Kirko Boshkoski